Zelfstandig ouder worden, lekker erop uit gaan en je eigen boodschappen blijven doen. De meeste 65-plussers willen dat graag. Toch valt elk jaar één op de 3 van hen. Vaak met grote gevolgen: een gebroken heup, een ziekenhuisopname of verlies van precies die zelfstandigheid. In Eindhoven helpen apothekers, fysiotherapeuten en de GGD om dat te voorkomen. Apotheker Maartje van Gerven van Service Apotheek Haagdijk en projectleider Mirjam Tuinhout van GGD Brabant-Zuidoost vertellen er meer over.
Vallen voorkomen: hoe pak je dat aan?
Mirjam: “In Eindhoven hebben we een wijkaanpak om ervoor te zorgen dat 65-plussers blijven bewegen met een zeker gevoel. Hierbij werken onder andere apothekers, fysiotherapeuten, huisartsen, de gemeente en de GGD samen. We stellen 3 vragen aan 65-plussers in 5 minuten, nemen contact op met wie er hoger risico loopt op vallen en begeleiden hen met oefeningen.”
Maartje: “Apothekers en apothekersassistenten zien dagelijks tientallen 65-plussers aan de balie. Een deel van hen komt bij andere zorgaanbieders, maar een deel ook niet. Via de apotheek bereiken we dus mensen die anders nooit bij valpreventie waren uitgekomen. We letten extra op en geven advies. Hoe loopt iemand naar binnen? Hoe stevig staat diegene op de benen?”
En dan ontstaat er een gesprek?
Maartje: “Onze assistenten stellen een paar gerichte vragen aan de balie aan alle 65-plussers. Ben je het afgelopen jaar gevallen? Heb je pijn of moeite met bewegen? Dat vonden sommige assistenten best spannend, want je wilt wel zorg leveren, maar mensen niet betuttelen. Onze assistenten hebben handvatten gekregen voor hoe je zo’n gesprek aan de balie start. Gelukkig vinden veel mensen het fijn dat we ernaar vragen. Als er signalen zijn, verwijs ik door naar wijkcoördinator Anke Bolte voor een valpreventietraining.”
“Via de apotheek bereiken we mensen die anders nooit bij valpreventie waren uitgekomen.”
Wat zijn de reacties van mensen na zo’n valpreventietraining?
Mirjam: “Bijvoorbeeld: ‘ik loop met veel meer zelfvertrouwen.’ Of: ‘ik had nooit gedacht dat ik dit zou kunnen.’ In Eindhoven kunnen deelnemers van deze valpreventietrainingen 5 verschillende beweegactiviteiten uitproberen gedurende 12 weken. Dat is erg succesvol: 80 procent van de deelnemers schrijft zich in en blijft wekelijks bewegen. Dat zijn echt heel mooie cijfers.”
Service Apotheek kent ook medicijn-APK’s, een jaarlijkse controle van je medicijngebruik. Komt valrisico daar ter sprake?
Maartje: “Zeker. Ik nodig mensen uit in de spreekkamer en vraag ze al hun doosjes mee te nemen. Dan bekijken we samen: welke medicijnen gebruik je, heb je bijwerkingen, hoe gaat het innemen? Valrisico is daar nu een veel groter onderdeel van. Bloeddrukverlagers en slaapmedicijnen zijn voorbeelden van medicijnen die meer risico geven. Ik vraag door over duizeligheid en over hoe iemand zich beweegt. En als ik denk dat een bloeddrukverlager of slaaptablet meespeelt, neem ik contact op met de huisarts om te zoeken naar een alternatief.”
Wat als iemand denkt: vallen, dat overkomt mij toch niet?
Mirjam: “Dat komt vaak voor. Toch voelen mensen zich geregeld onzeker tijdens het (trap)lopen en fietsen. Ze vragen zich ook weleens af hoe ze na een val weer opstaan. Bij een valpreventietraining oefenen mensen juist met dat soort situaties. Ze worden sterker en krijgen fijne tips. Er zijn verschillende trainingen, afgestemd op ieders niveau.” Maartje: “En dat in een veilige omgeving, onder begeleiding van ervaren fysiotherapeuten. Zodat je weer vertrouwt op je eigen lijf. Dat gunnen we elke 65-plusser!”
Blijf in beweging
Sterke spieren en een goed evenwicht helpen.
Tip: Doe mee met het tv-programma Nederland in beweging. Elke werkdag op NPO2 om 9.15 uur en op NPO1 om 10.15 uur.
Draag stevige schoenen
Met goede schoenen sta je stabieler.
Zorg voor een veilig huis
Kleine aanpassingen verkleinen de kans op struikelen.
Zorg dat je goed ziet
Goed zicht helpt om je evenwicht te bewaren.
Eet en drink bewust
Juiste keuzes voor sterke botten en spieren.
Tip: Op etiketten van voedingsmiddelen staat hoeveel gram eiwit en calcium het product bevat. De app Mijn Eetmeter van het Voedingscentrum is een makkelijke manier om inzicht te krijgen in je voeding en wat je binnenkrijgt. Ook kan je bijhouden of je de 150 minuten bewegen haalt.
Let op je medicijnen
Sommige medicijnen kunnen duizelig of suf maken.