Zelfzorg is volgens Maayke dat je goed voor je gezondheid zorgt. “Om gezond te blijven of gezond te worden”, definieert ze. “Het gaat ook over producten: een multivitamine in een drukke periode, een hoestdrankje bij verkoudheid, een magnesiumtablet voor energie of een kruidenpreparaat voor innerlijke rust. Zelf houd ik meer van de term ‘self care’.”

Maayke is blij dat steeds meer mensen bezig zijn met hun eigen gezondheid. “Het gevoel van controle over je eigen lichaam helpt om gezond te blijven en kan ook intensievere zorg voorkomen.”

Snelle oplossing

Tegenwoordig zoeken we voor alles een snelle oplossing. Dat geldt ook voor onze gezondheid. Maayke: “De boodschap ‘wacht maar even af’ landt vandaag amper meer. Die tijd is echt geweest. Online vinden mensen in één minuut 50 ‘oplossingen’ voor slecht slapen. Denk aan melatonine, magnesium en zelfs sterke slaapmiddelen die eigenlijk op doktersrecept horen. De online wereld maakt mensen ‘wegwijs’ in een wereld vol supplementen, kruidenmengsels, hormonen en medicijnen. De drempel om iets in te nemen is tegenwoordig lager dan vroeger.”

Het gemak waarmee mensen naar producten grijpen die online geadviseerd worden, heeft ook een keerzijde. “Alles wat je daar koopt, staat los van de reguliere zorg zoals bij je huisarts en apotheker. Jouw lichaam, jouw medicijnen, jouw medische voorgeschiedenis: dat alles blijft buiten beeld. Het is belangrijk dat je de informatie over deze zelfzorgproducten deelt op het moment dat je wel een arts of apotheker spreekt.”

Open kaart aan de balie

Anders ontstaan er 2 sporen: jouw zorg op recept én jouw eigen zelfzorg. Vaak gaat het goed, toch is extra voorzichtigheid belangrijk. Er zijn namelijk ook situaties waarin het wél ernstige gevolgen kan geven. “Denk aan sint-janskruid naast een antidepressivum, dat de werking verstoort. Ibuprofen (pijnstiller) naast een bloedverdunner verhoogt de kans op een bloeding. Of een ijzersupplement bij een maagzuurremmer: dan kan je lichaam juist minder ijzer opnemen.”

Daarom is de apotheek volgens Maayke de logische plek om die 2 sporen samen te brengen. “De apotheker pakt jouw dossier erbij en kijkt naar wat je al gebruikt”, legt ze uit. “De apotheker heeft de expertise om jou hierover goed te adviseren.”

En wat kan je zelf doen? Als je de Service Apotheek-app gebruikt kan je supplementen die je gebruikt toevoegen aan je medicijndossier. Als je het bij de apotheek bestelt, dan kan het apotheekteam het gebruik controleren. Je kan ook een farmaceutisch consult aanvragen om de combinatie medicijnen en zelfzorgproducten te bespreken. De kosten daarvan worden meestal vergoed, afhankelijk van je zorgvraag en zorgverzekeraar.

Eén plek voor al je vragen

In veel landen is de apotheker de professional waar je naartoe gaat voor jouw zelfzorgvragen. In Nederland wil Maayke daar ook meer naartoe. “De apotheek is nu al prima geschikt om zelfzorgproducten te verkopen. Dat gebeurt op kleine schaal. Het apotheekteam is volop getraind op wisselwerkingen en volgt de wetenschappelijke zelfzorgstandaarden.”

Het aanbod aan zelfzorgproducten (van vitaminen tot kruidengeneesmiddelen) is enorm en daardoor soms moeilijk te overzien en bij te houden. Met een groep apothekers bouwt Maayke daarom aan een platform met informatie over complementaire zorg, zoals de behandeling met vitaminen, mineralen en kruidengeneesmiddelen. “Die markt is enorm in beweging. Toepassingen met bijvoorbeeld kruidengeneesmiddelen verschijnen sneller dan de wetenschap volgt.”

Haar wens is dat consumenten zich in de apotheek vrij voelen om alles te delen wat ze doen aan hun gezondheid. “Of dat nou een medicijn, vitamine, kruidenpreparaat of een hormoonbehandeling is. Een plek voor een open gesprek, een echt zorgcentrum voor zorg op recept én zelfzorg.”